4 lata działania Centrum Pomocy Uchodźcom z Niepełnosprawnościami Fundacji Avalon
Przez cztery lata działalności Centrum Pomocy Uchodźcom z Niepełnosprawnościami Fundacji Avalon wsparło łącznie 34 890 osób, realizując 13 projektów we współpracy m.in. z PFRON, UNICEF, IMC, IOM, LWF, Mazowieckim Urzędem Wojewódzkim, Totalizatorem Sportowym i CPI. Łączna wartość udzielonej pomocy sięgnęła 6 884 539 zł.
– Od początku wojny w Ukrainie wiedzieliśmy, że osoby z niepełnosprawnościami i przewlekle chore uchodźczynie i uchodźcy będą jedną z najbardziej narażonych grup. Centrum stało się dla nich miejscem, gdzie mogą dostać nie tylko sprzęt czy rehabilitację, ale też informację, wsparcie i poczucie bezpieczeństwa – mówi przedstawicielka zespołu Centrum Pomocy Uchodźcom z Niepełnosprawnościami Fundacji Avalon.
Sprzęt i rehabilitacja – wsparcie, które widać na co dzień
Jednym z kluczowych obszarów działań Centrum było zapewnianie sprzętu medycznego i ortopedycznego. Uchodźcy otrzymywali m.in. wózki inwalidzkie (w tym elektryczne), ortezy, pionizatory, specjalistyczne siedziska, łóżka rehabilitacyjne, urządzenia do komunikacji alternatywnej, nebulizatory czy sprzęt sensoryczny. Tylko w 2024 roku dofinansowano zakup 356 sztuk sprzętu dopasowanego do indywidualnych potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Równolegle finansowano rehabilitację ruchową – w różnych latach setki dorosłych i dzieci korzystały z pakietów godzin zajęć, które pozwalały im odzyskiwać sprawność, samodzielność i możliwość aktywnego życia. Uzupełnieniem były kursy transportu specjalistycznego, środki higieny oraz vouchery żywnościowe, zabezpieczające podstawowe potrzeby rodzin.
Infolinia i Centrum Poradnicze – pierwsza linia wsparcia informacyjnego
Ogromną rolę w projektach Fundacji odegrała infolinia w języku ukraińskim. W 2023 roku odebrano 4 859 zgłoszeń (1 895 telefonicznych i 2 964 mailowych), a w 2024 roku liczba kontaktów wzrosła do 6 920. Osoby z doświadczeniem uchodźczym pytały m.in. o leczenie i leki, rehabilitację, procedurę orzeczenia o niepełnosprawności, świadczenia, specjalistyczny transport, zakwaterowanie czy legalizację pobytu w Polsce.
Aby odpowiedzieć na bardziej złożone potrzeby, Fundacja utworzyła Centrum Poradnicze, w którym uchodźcy mogą skorzystać z dłuższych konsultacji dotyczących m.in. subkonta, wniosków do ZUS i urzędów, świadczeń, orzeczeń, doradztwa zawodowego i prawnego. W 2025 roku zrealizowano tam 435 porad, w tym 104 konsultacje prawne, 51 konsultacji doradztwa zawodowego oraz 280 konsultacji z zakresu niepełnosprawności.
Integracja, edukacja, bezpieczeństwo
Centrum Pomocy Uchodźcom z Niepełnosprawnościami łączyło wsparcie materialne z działaniami integracyjnymi i edukacyjnymi. Organizowano m.in. mikołajki, pikniki, Dzień Dziecka, „Dzień lodów” oraz spacery po Warszawie, które pozwalały uchodźcom z niepełnosprawnościami poznawać miasto i budować relacje z lokalną społecznością.
Kluczowym osiągnięciem w obszarze bezpieczeństwa było wdrożenie w 2025 roku, we współpracy z UNICEF, polityki PSEA (Protection from Sexual Exploitation and Abuse). Przeszkolono 58 pracowników Fundacji Avalon, przygotowano materiały informacyjne dla beneficjentów i dołączono do ogólnopolskiej sieci reagowania PSEA–AAP koordynowanej przez UNHCR. Działania te wzmacniają ochronę osób w szczególnej sytuacji – uchodźców z niepełnosprawnościami i ich rodzin.
Dalsze wyzwania
Mimo skali zrealizowanych działań, Fundacja Avalon podkreśla, że potrzeby uchodźców z niepełnosprawnościami – zarówno w Polsce, jak i w Ukrainie – wciąż są bardzo duże. Trwająca wojna, zmiany w przepisach oraz rosnące koszty życia sprawiają, że dostęp do sprzętu, rehabilitacji, usług medycznych oraz rzetelnej informacji nadal bywa ograniczony.
– Liczby z raportu pokazują, ile udało się zrobić, ale za każdą liczbą stoi konkretna osoba, rodzina, historia drogi do samodzielności. Naszym celem na kolejne lata jest utrzymanie ciągłości pomocy, dalszy rozwój Centrum Poradniczego i rozszerzanie współpracy międzynarodowej – podkreśla zespół Fundacji Avalon.